Đọc Hiểu Văn Bản: Văn Hóa Đọc Với Nhà Văn Và Độc Giả Trong Thời Đại Công Nghệ Số - Hà Ngân
Trang 121, 122, 123 Ngữ Văn Lớp 9, Tập 2 - Bộ Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống.
SAU KHI ĐỌC
TRẢ LỜI CÂU HỎI SGK TRANG 123 NGỮ VĂN LỚP 9, TẬP 2 - BỘ KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG.
Câu 1. Vấn đề mà cuộc phỏng vấn đề cập được trình bày ở phần nào của văn bản?
TRẢ LỜI
Vấn đề mà cuộc phỏng vấn đề cập được trình bày ngay ở phần mở đầu của văn bản (đoạn giới thiệu trước các câu hỏi – đáp).
Cụ thể, đó là đoạn văn dẫn nhập nêu rõ:
- Bối cảnh: công nghệ số và các phương tiện nghe – nhìn đang tác động đến văn hoá đọc.
- Vấn đề trung tâm: những ý kiến xoay quanh ảnh hưởng của công nghệ số đối với văn hoá đọc.
- Giới thiệu cuộc phỏng vấn với nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.
👉 Như vậy, phần mở đầu đóng vai trò nêu vấn đề, định hướng nội dung cho toàn bộ cuộc phỏng vấn phía sau.
Câu 2. Vấn đề chính của cuộc phỏng vấn được triển khai bằng mấy câu hỏi? Nêu rõ mối quan hệ giữa vấn đề chính và các nội dung được triển khai trong hệ thống câu hỏi phỏng vấn.
TRẢ LỜI
(1). Vấn đề chính được triển khai bằng mấy câu hỏi?
→ Vấn đề chính được triển khai qua 5 câu hỏi của phóng viên dành cho nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.
(2). Mối quan hệ giữa vấn đề chính và hệ thống câu hỏi
Các câu hỏi được sắp xếp logic, chặt chẽ, xoay quanh và làm sáng tỏ vấn đề chính:
- Câu 1:→ Nêu nhận định chung về văn hoá đọc trong thời đại công nghệ số⇒ Đặt nền tảng cho toàn bộ cuộc phỏng vấn.
- Câu 2:→ Hỏi về ảnh hưởng của sự thay đổi văn hoá đọc đến việc sáng tác⇒ Làm rõ tác động của vấn đề đối với nhà văn.
- Câu 3:→ So sánh sách và phim chuyển thể⇒ Mở rộng vấn đề sang các loại hình nghệ thuật khác trong thời đại công nghệ.
- Câu 4:→ Lời nhắn gửi đến bạn đọc trẻ⇒ Hướng vấn đề vào thực tiễn, giáo dục ý thức đọc sách.
- Câu 5:→ Quan điểm về việc có nên quay lại thời sách in là độc tôn⇒ Khẳng định thái độ: chấp nhận và thích nghi với thời đại công nghệ.
👉 Kết luận
- Hệ thống câu hỏi:
- Đi từ khái quát → cụ thể → mở rộng → liên hệ → khẳng định
- Tất cả đều:
- Bám sát và làm rõ vấn đề chính về văn hoá đọc trong thời đại số
- Giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện hơn về vấn đề này.
Câu 3. Câu trả lời của người được phỏng vấn có quan hệ như thế nào với vấn đề được nêu trong câu hỏi?
Câu trả lời của người được phỏng vấn (nhà văn Nguyễn Nhật Ánh) có mối quan hệ chặt chẽ, trực tiếp và thống nhất với vấn đề được nêu trong câu hỏi.
Cụ thể:
- Bám sát nội dung câu hỏi:Mỗi câu trả lời đều đi đúng trọng tâm mà phóng viên đặt ra, không lan man hay lạc đề.
- Làm rõ và phát triển vấn đề:Không chỉ trả lời ngắn gọn, nhà văn còn:
- Giải thích nguyên nhân
- Phân tích sâu sắc
- Đưa ra quan điểm cá nhân rõ ràng
- Bổ sung, mở rộng ý nghĩa:Từ câu hỏi ban đầu, câu trả lời thường mở rộng thành những nhận định có tính khái quát về:
- Văn hoá đọc
- Vai trò của sách
- Tác động của công nghệ
- Tạo sự liên kết logic trong toàn bài:Các câu trả lời liên kết với nhau, góp phần làm sáng tỏ một vấn đề chung là:→ Văn hoá đọc trong thời đại công nghệ số
👉 Kết luận
Câu trả lời không chỉ đáp ứng yêu cầu của từng câu hỏi mà còn làm sâu sắc và hoàn chỉnh vấn đề được nêu ra, giúp cuộc phỏng vấn trở nên rõ ràng, thuyết phục và có tính hệ thống.
Câu 4. Những yếu tố ngôn ngữ nào thể hiện phép lịch sự và ý thức tôn trọng người được phỏng vấn trong cách đặt vấn đề, triển khai vấn đề và kết thúc cuộc phỏng vấn?
TRẢ LỜI
Trong văn bản, phép lịch sự và ý thức tôn trọng người được phỏng vấn (nhà văn Nguyễn Nhật Ánh) được thể hiện rõ qua nhiều yếu tố ngôn ngữ ở cả ba phần: đặt vấn đề, triển khai và kết thúc cuộc phỏng vấn.
(1). Ở cách đặt vấn đề (mở đầu câu hỏi)
- Sử dụng cách xưng hô trang trọng, đúng mực:
- “Thưa nhà văn NNA…”
- Dùng từ ngữ:
- Nhẹ nhàng, kính trọng, mang tính đối thoại lịch sự
- Câu hỏi thường:
- Có tính dẫn dắt, gợi mở, không áp đặt
- Thể hiện sự quan tâm và tôn trọng ý kiến cá nhân
👉 Ví dụ: “Thưa nhà văn…, ông có suy nghĩ gì về…?”
(2). Ở cách triển khai vấn đề
- Câu hỏi:
- Rõ ràng, mạch lạc, đi thẳng vào nội dung cần trao đổi
- Có sự liên kết logic giữa các câu hỏi
- Ngôn ngữ:
- Chuẩn mực, không suồng sã
- Thể hiện thái độ lắng nghe, tôn trọng quan điểm của người trả lời
- Tránh:
- Hỏi dồn dập, gây áp lực
- Dùng từ mang tính phán xét
👉 Điều này cho thấy người phỏng vấn luôn giữ thái độ chuyên nghiệp và tôn trọng.
(3). Ở cách kết thúc cuộc phỏng vấn
- Sử dụng lời cảm ơn trang trọng:
- “Xin trân trọng cảm ơn nhà văn…”
- Kèm theo:
- Lời chúc tốt đẹp: “kính chúc nhà văn sức khoẻ…”
- Thể hiện:
- Sự biết ơn
- Sự trân trọng đối với thời gian và chia sẻ của người được phỏng vấn
👉 Kết luận
Các yếu tố ngôn ngữ thể hiện phép lịch sự gồm:
- Cách xưng hô kính trọng
- Từ ngữ nhã nhặn, chuẩn mực
- Câu hỏi rõ ràng, gợi mở
- Lời cảm ơn và chúc cuối bài
➡️ Tất cả góp phần tạo nên một cuộc phỏng vấn:
- Lịch sự
- Tôn trọng
- Chuyên nghiệp và giàu tính văn hoá.
VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Nếu được phỏng vấn một nhà văn hoặc nhà thơ về một vấn đề mà em quan tâm, em sẽ chọn vấn đề gì? Nêu 3 - 5 câu hỏi mà em dự định trao đổi với tác giả đó, đồng thời đóng vai tác giả để trả lời các câu hỏi vừa nêu.
ĐOẠN VĂN
Nếu được phỏng vấn một nhà văn, em muốn trao đổi với Nguyễn Nhật Ánh về vấn đề làm thế nào để nuôi dưỡng thói quen đọc sách trong thời đại công nghệ số. Em có thể đặt ra một số câu hỏi như: “Thưa nhà văn, điều gì đã khiến ông luôn giữ được niềm đam mê viết lách suốt nhiều năm?”, “Theo ông, người trẻ ngày nay cần làm gì để duy trì thói quen đọc sách?”, “Công nghệ có phải là rào cản lớn đối với văn hoá đọc không?”, “Ông có lời khuyên gì dành cho những bạn trẻ muốn trở thành nhà văn?”. Nếu đóng vai tác giả, em sẽ trả lời rằng: niềm đam mê viết lách xuất phát từ tình yêu cuộc sống và con người; người trẻ cần biết cân bằng giữa công nghệ và việc đọc sách; công nghệ không phải là kẻ thù mà là công cụ nếu biết sử dụng hợp lí; và điều quan trọng nhất với người viết là phải kiên trì, giàu cảm xúc và luôn nuôi dưỡng trí tưởng tượng của mình.
Đọc Hiểu Văn Bản: Văn Hóa Đọc Với Nhà Văn Và Độc Giả Trong Thời Đại Công Nghệ Số - Hà Ngân
Trang 121, 122, 123 Ngữ Văn Lớp 9, Tập 2 - Bộ Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống.
GV. Mẫu Đơn
Nhận xét
Đăng nhận xét