Cũng Cố, Mở Rộng

Trang 56 Ngữ Văn Lớp 8, Tập 2 - Bộ Kết Nối Tri Thức Với Cuộc Sống.

Câu 1. Vẽ sơ đồ tư duy trình bày đặc điểm nội dung và nghệ thuật của hai bài thơ Đồng chí và Lá đỏ.

Sơ đồ tư duy: Đặc điểm nội dung và nghệ thuật của hai bài thơ Đồng chí và Lá đỏ

1. Bài thơ “Đồng chí” – Chính Hữu

Nội dung

Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Cùng chung hoàn cảnh xuất thân: nông dân nghèo.
- Cùng chung lý tưởng chiến đấu vì đất nước.
- Cùng trải qua gian khổ của cuộc đời người lính.
Biểu hiện của tình đồng chí
- Sự cảm thông sâu sắc:
  - Hiểu nỗi nhớ quê hương, gia đình.
- Sự chia sẻ gian khổ:
  - Thiếu thốn, bệnh tật, rét buốt.
- Sự gắn bó trong chiến đấu:
  - Kề vai sát cánh, cùng bảo vệ Tổ quốc.
Biểu tượng đẹp của tình đồng chí
- Hình ảnh: “Đầu súng trăng treo”
- Thể hiện:
  - Sự hòa quyện giữa chiến đấu và lãng mạn.
  - Tình đồng chí thiêng liêng và cao đẹp.

Nghệ thuật

Thể thơ tự do, câu thơ ngắn gọn, cô đọng.
Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị.
Hình ảnh chân thực, giàu sức gợi.
Biện pháp tương phản và biểu tượng.
Giọng thơ trầm lắng, chân thành, cảm động.

2. Bài thơ “Lá đỏ” – Nguyễn Đình Thi

Nội dung

Khung cảnh Trường Sơn trong chiến tranh
- Núi rừng hùng vĩ.
- Con đường ra trận của người lính.
Hình ảnh người lính trẻ
- Trẻ trung, lạc quan.
- Sẵn sàng lên đường chiến đấu.
- Mang trong mình lý tưởng cao đẹp.
Ý nghĩa của hình ảnh “lá đỏ”
- Biểu tượng của:
  - Tuổi trẻ.
  - Lý tưởng cách mạng.
  - Sự hi sinh vì Tổ quốc.
Không khí chiến đấu sôi nổi
- Niềm tin chiến thắng.
- Tinh thần yêu nước mạnh mẽ.

Nghệ thuật

Thể thơ tự do.
Hình ảnh giàu tính biểu tượng.
Ngôn ngữ giàu cảm xúc, giàu nhạc điệu.
Bút pháp lãng mạn kết hợp hiện thực.
Giọng thơ hào hùng, tươi trẻ.

Gợi ý cách vẽ sơ đồ tư duy

Trung tâm:

👉 Đồng chí – Lá đỏ

Hai nhánh lớn:

Đồng chí
- Nội dung
- Nghệ thuật
Lá đỏ
- Nội dung
- Nghệ thuật

Mỗi nhánh nhỏ tiếp tục chia ra các ý chính như trên.

Câu 2. Theo em, căn cứ vào đâu để sắp xếp các văn bản Lá đỏ, Đồng chí, Những ngôi sao xa xôi vào cùng một bài học?

TRẢ LỜI

Các văn bản Lá đỏ, Đồng chí và Những ngôi sao xa xôi được sắp xếp vào cùng một bài học dựa trên sự tương đồng về đề tài, nội dung và chủ đề tư tưởng.

Trước hết, cả ba tác phẩm đều viết về người lính và cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam. Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu khắc họa tình đồng chí, đồng đội sâu nặng giữa những người lính trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Bài thơ Lá đỏ của Nguyễn Đình Thi tái hiện hình ảnh người lính trẻ trên đường ra trận với tinh thần lạc quan, đầy lý tưởng. Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê lại kể về cuộc sống, công việc và tâm hồn của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ.

Bên cạnh đó, các tác phẩm đều ca ngợi vẻ đẹp của con người Việt Nam trong chiến tranh. Đó là tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm, ý chí kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Các nhân vật trong tác phẩm đều mang vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong thời chiến, vừa gan dạ trong chiến đấu, vừa giàu tình cảm và đầy niềm tin vào tương lai.

Ngoài ra, những tác phẩm này còn giúp người đọc hiểu rõ hơn về cuộc sống gian khổ nhưng anh dũng của thế hệ cha anh trong chiến tranh, từ đó bồi dưỡng lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với đất nước.

Vì vậy, căn cứ để sắp xếp ba văn bản này vào cùng một bài học là: cùng viết về đề tài chiến tranh cách mạng, cùng ca ngợi vẻ đẹp của người lính và thế hệ trẻ Việt Nam trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc.

Câu 3. Ước mơ và hi vọng giống như loài chim, cảm nhận buổi ban mai và khẽ khàng cất tiếng hót khi trời vẫn còn tối. (Khuyết danh)

Qua việc đọc hiểu các văn bản trong bài học này, hãy viết đoạn văn (khoảng 8 – 10 câu) nêu suy nghĩ của em về câu danh ngôn trên.

TRẢ LỜI

ĐOẠN VĂN

Câu danh ngôn “Ước mơ và hi vọng giống như loài chim, cảm nhận buổi ban mai và khẽ khàng cất tiếng hót khi trời vẫn còn tối” gợi cho chúng ta nhiều suy nghĩ sâu sắc. Ước mơ và hi vọng giúp con người có niềm tin vào tương lai, giống như loài chim dù trời còn tối nhưng vẫn cảm nhận được ánh sáng của buổi bình minh sắp đến. Điều đó cho thấy dù trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ, con người vẫn cần giữ vững niềm tin và hi vọng. Qua các văn bản trong bài học như bài thơ Đồng chí của Chính Hữu, bài thơ Lá đỏ của Nguyễn Đình Thi và truyện Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê, ta thấy rõ hình ảnh những người lính và thanh niên xung phong vẫn luôn lạc quan, tin tưởng vào ngày mai dù đang sống giữa chiến tranh gian khổ. Chính niềm tin và ước mơ đã giúp họ vượt qua mọi thử thách, hi sinh vì Tổ quốc. Câu danh ngôn nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết nuôi dưỡng ước mơ và giữ vững hi vọng trong cuộc sống. Khi có ước mơ, con người sẽ có động lực để cố gắng và vượt qua khó khăn. Vì vậy, mỗi học sinh cần học tập chăm chỉ, kiên trì theo đuổi ước mơ của mình để hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

TRANG VÀNG VIỆT NAM

Tìm kiếm Blog này