Truyện Ngụ Ngôn: Thầy Bói Xem Voi

TRUYỆN NGỤ NGÔN: THẦY BÓI XEM VOI

(Truyện dân gian Việt Nam)

Ngày xưa, ở một vùng quê nọ, có năm ông thầy bói sống gần nhau. Cả năm đều là người mù từ thuở nhỏ, hành nghề xem bói đã lâu năm, ai nấy đều tự cho rằng mình tinh thông lẽ đời, hiểu rõ mọi việc trên thế gian chỉ nhờ vào tài suy đoán và kinh nghiệm cá nhân.

Một hôm, trong làng có một nhà phú hộ mở tiệc lớn, mời nhiều người đến dự. Nhân dịp ấy, phú hộ cho người dắt về một con voi to lớn – loài vật hiếm thấy đối với dân làng bấy giờ. Tin có voi lan ra khắp nơi, ai cũng tò mò muốn được tận mắt nhìn thấy.

Năm ông thầy bói nghe tin, liền tụ họp lại với nhau và bàn rằng:

• “Chúng ta tuy mù lòa, chưa từng thấy voi bao giờ, nhưng nếu được sờ tận tay, ắt sẽ hiểu rõ hình dáng con vật ấy.”

Thế là cả năm cùng nhờ người dẫn đến chỗ con voi đang đứng. Mỗi ông được phép sờ vào một bộ phận khác nhau của con voi để đoán xem voi có hình thù ra sao.

Ông thầy thứ nhất được dắt đến sờ vào chân voi.

Ông sờ tới đâu thấy to, tròn, thô ráp tới đó, bèn chắc chắn nói:

• “Tôi hiểu rồi! Con voi này giống hệt một cái cột đình, vừa to vừa vững chắc.”

Ông thầy thứ hai được cho sờ vào ngà voi.

Ngà voi dài, cứng và nhẵn. Ông liền lắc đầu cười:

• “Các ông nói sai cả! Theo tôi, voi giống như một cái đòn gánh, dài và trơn tru.”

Ông thầy thứ ba lại được sờ vào tai voi.

Tai voi to, mỏng, phe phẩy qua lại. Ông sờ xong liền quả quyết:

• “Không phải cột đình, cũng chẳng phải đòn gánh. Voi giống cái quạt mo thì đúng hơn!”

Ông thầy thứ tư được dắt tới sờ vào đuôi voi.

Đuôi voi nhỏ, dài, có chùm lông ở cuối. Ông liền nói:

• “Tôi thấy voi chẳng qua chỉ như cái chổi sể mà thôi.”

Ông thầy thứ năm thì được sờ vào bụng voi.

Bụng voi rộng, phẳng và nhẵn. Ông vuốt một hồi rồi kết luận:

• “Các ông đều lầm! Voi giống như một cái trống lớn, to và phẳng.”

Cuộc tranh cãi nổ ra

Sau khi mỗi người đã đưa ra nhận xét của mình, cả năm ông thầy bói ai cũng khăng khăng cho rằng mình đúng, không ai chịu nghe ai. Người thì bảo voi như cột đình, người lại quả quyết giống đòn gánh, kẻ cho là cái quạt mo, kẻ khác nói là cái chổi sể, người nữa lại bảo giống cái trống.

Lời qua tiếng lại, từ tranh luận dần dần chuyển sang cãi vã gay gắt. Cuối cùng, cả năm xô xát, đánh nhau, người thì túm áo, kẻ thì giằng gậy, chẳng ai chịu nhường ai.

Người xung quanh thấy vậy phải chạy đến can ngăn, rồi bật cười mà nói rằng:

• “Các thầy đều sai cả! Mỗi người chỉ biết một phần con voi mà lại cho đó là toàn bộ sự thật, nên mới sinh ra cãi cọ như vậy.”

Nghe vậy, năm ông thầy bói mới lặng im, chợt nhận ra rằng: do chỉ dựa vào cảm nhận phiến diện của bản thân, không chịu lắng nghe người khác, nên mới dẫn đến hiểu lầm và xung đột.

---

Ý NGHĨA TRUYỆN NGỤ NGÔN: THẦY BÓI XEM VOI

Truyện ngụ ngôn Thầy Bói Xem Voi mượn câu chuyện hài hước nhưng sâu sắc để gửi gắm một bài học lớn:

• Con người nếu chỉ nhìn nhận sự việc từ một phía, một góc độ hạn hẹp, mà vội cho đó là toàn bộ chân lý thì rất dễ sai lầm.

• Khi bảo thủ, cố chấp, không chịu lắng nghe và tiếp thu ý kiến của người khác, con người không những không hiểu rõ sự thật mà còn dễ dẫn đến tranh cãi, mâu thuẫn, xung đột.

• Muốn hiểu đúng bản chất của một sự vật hay vấn đề, cần có cái nhìn toàn diện, biết lắng nghe, tổng hợp nhiều ý kiến, đồng thời khiêm tốn học hỏi.

Truyện nhắc nhở mỗi người trong học tập, trong cuộc sống và trong cách ứng xử với người khác phải biết tôn trọng sự thật, tránh suy nghĩ phiến diện và luôn giữ thái độ cầu thị, khiêm nhường.

Truyện Ngụ Ngôn: Thầy Bói Xem Voi

Truyện Ngụ Ngôn Việt Nam.