Hantavirus Là Gì? Mối Nguy Hiểm Từ Loài Gặm Nhấm Và Những Diễn Biến Mới Khiến Thế Giới Cảnh Giác
Trong bối cảnh thế giới vừa trải qua nhiều đại dịch truyền nhiễm nguy hiểm, hantavirus tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý của giới y tế quốc tế sau hàng loạt cảnh báo mới từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan kiểm soát dịch bệnh. Dù không phải là virus mới, hantavirus vẫn được đánh giá là một trong những tác nhân gây bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao và khả năng diễn tiến nhanh chóng.
Những diễn biến gần đây liên quan đến các ca nhiễm trên tàu du lịch quốc tế đã khiến nhiều quốc gia tăng cường giám sát y tế và nâng mức cảnh giác đối với loại virus này.
Hantavirus là gì?
Hantavirus là nhóm virus chủ yếu lây truyền từ loài gặm nhấm sang người. Virus tồn tại trong nước tiểu, phân và nước bọt của chuột hoặc các loài gặm nhấm hoang dã.
Con người có thể nhiễm bệnh khi:
- Hít phải bụi chứa virus từ phân hoặc nước tiểu chuột khô
- Tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus rồi chạm vào mắt, mũi hoặc miệng
- Bị chuột cắn
- Ăn thực phẩm nhiễm bẩn
Điểm đáng lo ngại là nhiều trường hợp nhiễm hantavirus ban đầu có triệu chứng giống cảm cúm thông thường, khiến bệnh dễ bị bỏ sót trong giai đoạn sớm.
Những cập nhật mới nhất về hantavirus năm 2026
Ổ dịch liên quan tàu du lịch quốc tế
Trong tháng 5/2026, WHO ghi nhận một cụm ca bệnh hantavirus liên quan đến tàu du lịch MV Hondius hoạt động tại khu vực Nam Đại Tây Dương. Sự kiện này nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng y tế toàn cầu do liên quan đến hành khách đến từ nhiều quốc gia khác nhau.
Theo các báo cáo ban đầu:
- Đã ghi nhận nhiều ca nhiễm xác nhận và nghi nhiễm
- Có trường hợp tử vong
- Hàng trăm người được xếp vào diện theo dõi nguy cơ cao
- Một số quốc gia triển khai truy vết quốc tế và giám sát sức khỏe kéo dài
Các chuyên gia cho rằng chủng virus liên quan nhiều khả năng là Andes hantavirus — một trong số ít chủng hantavirus có khả năng lây truyền từ người sang người, dù hiếm gặp.
Điều này khiến giới chuyên môn đặc biệt thận trọng, bởi phần lớn các chủng hantavirus trước đây chủ yếu lây từ động vật sang người.
Thế giới tăng cường giám sát y tế
Sau sự kiện trên, nhiều quốc gia đã nhanh chóng kích hoạt hệ thống giám sát dịch tễ:
- Một số nước châu Âu tăng cường kiểm tra hành khách nhập cảnh
- Ấn Độ triển khai giám sát phòng ngừa hantavirus tại các cửa khẩu quốc tế
- Các cơ quan y tế khuyến cáo theo dõi sức khỏe kéo dài nhiều tuần sau phơi nhiễm
Dù vậy, WHO cho biết nguy cơ bùng phát thành đại dịch toàn cầu hiện vẫn thấp hơn rất nhiều so với COVID-19 do khả năng lây lan của hantavirus còn hạn chế.
Triệu chứng của hantavirus
Hantavirus thường khởi phát âm thầm với các biểu hiện giống cúm:
Giai đoạn đầu
- Sốt cao
- Đau nhức cơ thể
- Mệt mỏi dữ dội
- Đau đầu
- Chóng mặt
- Buồn nôn
- Đau bụng
- Tiêu chảy
Sau vài ngày, bệnh có thể chuyển nặng nhanh chóng.
Giai đoạn nguy hiểm
Người bệnh có thể xuất hiện:
- Ho khan
- Khó thở
- Phổi tích tụ dịch
- Suy hô hấp cấp
- Huyết áp tụt
- Sốc tuần hoàn
- Suy tim hoặc suy thận
Một số thể bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới 30–50%, đặc biệt khi không được điều trị hồi sức kịp thời.
Vì sao hantavirus nguy hiểm?
Điểm đáng sợ của hantavirus không nằm ở tốc độ lây lan, mà ở mức độ tổn thương nghiêm trọng mà virus gây ra cho cơ thể.
Virus có thể tấn công:
- Phổi
- Tim mạch
- Hệ tuần hoàn
- Thận
Nhiều bệnh nhân diễn tiến rất nhanh chỉ trong vài ngày từ triệu chứng nhẹ sang suy hô hấp nặng.
Ngoài ra, hiện nay:
- Chưa có vaccine phòng bệnh được sử dụng rộng rãi
- Chưa có thuốc điều trị đặc hiệu
- Điều trị chủ yếu là hồi sức tích cực và hỗ trợ hô hấp
Đây là lý do phát hiện sớm đóng vai trò cực kỳ quan trọng.
Những ai có nguy cơ cao?
Các nhóm nguy cơ bao gồm:
- Người sống ở khu vực có nhiều chuột
- Nông dân
- Người làm kho bãi
- Người dọn nhà cũ hoặc kho lâu ngày không sử dụng
- Người cắm trại hoặc sinh hoạt ngoài trời
- Công nhân làm việc trong môi trường bụi kín
Những nơi ẩm thấp, ít được vệ sinh hoặc có dấu hiệu chuột xuất hiện là môi trường nguy cơ cao.
Hantavirus có giống COVID-19?
Theo các chuyên gia y tế, hantavirus và COVID-19 có nhiều điểm khác biệt:
| Hantavirus | COVID-19 |
|---|---|
| Chủ yếu lây từ chuột sang người | Lây mạnh từ người sang người |
| Số ca ít hơn | Khả năng bùng phát toàn cầu cao |
| Tỷ lệ tử vong cao hơn ở ca nặng | Tỷ lệ tử vong thấp hơn nhưng lây lan mạnh |
| Chưa có vaccine phổ biến | Đã có vaccine phòng bệnh |
WHO khẳng định hiện chưa có dấu hiệu cho thấy hantavirus có khả năng gây đại dịch tương tự COVID-19, nhưng vẫn cần giám sát chặt chẽ các chủng có khả năng lây giữa người với người như Andes virus.
Cách phòng tránh hantavirus hiệu quả
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên:
Kiểm soát chuột trong môi trường sống
- Bịt kín khe hở trong nhà
- Không để thức ăn hở
- Dọn rác thường xuyên
- Giữ nhà cửa thông thoáng sạch sẽ
Dọn dẹp đúng cách
Không quét khô phân chuột vì có thể làm virus phát tán vào không khí.
Khi vệ sinh cần:
- Đeo khẩu trang
- Đeo găng tay
- Xịt dung dịch khử khuẩn trước khi lau
- Mở cửa cho thông gió
Theo dõi sức khỏe sau phơi nhiễm
Nếu từng tiếp xúc với môi trường có chuột và xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau cơ hoặc khó thở, cần đi khám sớm và thông báo cho bác sĩ về nguy cơ phơi nhiễm.
Kết luận
Dù vẫn là bệnh hiếm gặp, hantavirus đang được thế giới theo dõi sát sao sau những diễn biến mới trong năm 2026. Giới chuyên môn nhận định nguy cơ bùng phát đại dịch là thấp, nhưng mức độ nguy hiểm của bệnh vẫn rất đáng lo ngại do tỷ lệ tử vong cao và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, đô thị hóa và sự gia tăng tiếp xúc giữa con người với động vật hoang dã, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về hantavirus được xem là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ lây nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Nguồn. Tạp Chí Sức Khỏe.
Nhận xét
Đăng nhận xét