MƯA - TRẦN ĐĂNG KHOA
Sắp mưa
Sắp mưa
Những con mối
Bay ra
Mối trẻ
Bay cao
Mối già
Bay thấp
Gà con
Rối rít tìm nơi
Ẩn nấp
Ông trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân
Đầy đường
Lá khô
Gió cuốn
Bụi bay
Cuồn cuộn
Cỏ gà rung tai
Nghe
Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc
Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười
Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa
Ù ù như xay lúa
Lộp bộp
Lộp bộp...
Rơi
Rơi...
Đất trời
Mù trắng nước
Mưa chéo mặt sân
Sủi bọt
Cóc nhảy chồm chồm
Chó sủa
Cây lá hả hê
Bố em đi cày về
Đội sấm
Đội chớp
Đội cả trời mưa...
1967
Giới thiệu tác giả – tác phẩm: “Mưa” – Trần Đăng Khoa
I. Giới thiệu tác giả Trần Đăng Khoa
Trần Đăng Khoa sinh năm 1958 tại Hải Dương. Ông được biết đến là một trong những nhà thơ “thần đồng” của văn học Việt Nam hiện đại. Trần Đăng Khoa làm thơ từ khi còn rất nhỏ, nổi tiếng khi mới 8–9 tuổi và nhanh chóng trở thành hiện tượng đặc biệt của thi đàn Việt Nam những năm 1960.
Thơ Trần Đăng Khoa thời niên thiếu mang những đặc điểm nổi bật:
-
Giọng thơ hồn nhiên, trong sáng, đậm chất trẻ thơ.
-
Hình ảnh giàu sức gợi, quan sát tinh tế thiên nhiên và cuộc sống nông thôn.
-
Ngôn ngữ giản dị nhưng giàu nhạc điệu và giàu sức biểu cảm.
-
Trí tưởng tượng phong phú, độc đáo, đầy bất ngờ.
Tập thơ nổi tiếng nhất của ông thời nhỏ là “Góc sân và khoảng trời”, trong đó có nhiều bài thơ quen thuộc với học sinh như Hạt gạo làng ta, Kể cho bé nghe, Trăng ơi… từ đâu đến?, và đặc biệt là bài thơ “Mưa”.
Sau này, Trần Đăng Khoa tiếp tục sáng tác, nghiên cứu và hoạt động trong lĩnh vực báo chí, văn học, được trao nhiều giải thưởng văn học trong nước và quốc tế.
II. Giới thiệu tác phẩm “Mưa”
1. Hoàn cảnh sáng tác
Bài thơ “Mưa” được sáng tác năm 1967, khi Trần Đăng Khoa còn là một cậu bé. Đây là giai đoạn đất nước đang trong thời kì kháng chiến chống Mỹ, nhưng trong thơ em vẫn hiện lên một làng quê yên bình với những sinh hoạt gần gũi, thân thương.
Bài thơ được in trong tập “Góc sân và khoảng trời” – tập thơ làm nên tên tuổi của Trần Đăng Khoa.
2. Nội dung chính
“Mưa” là bức tranh sinh động về một cơn mưa ở làng quê Việt Nam, được miêu tả theo trình tự thời gian:
-
Trước cơn mưa:Thiên nhiên và muôn loài có những dấu hiệu báo mưa:
-
Mối bay ra
-
Gà con tìm chỗ ẩn nấp
-
Kiến hành quân
-
Gió nổi lên, bụi bay cuồn cuộn
-
-
Khi cơn mưa đến:
-
Chớp rạch ngang trời
-
Sấm cười khanh khách
-
Mưa ù ù như xay lúa
-
Nước mù trắng đất trời
-
-
Sau mưa và trong mưa:
-
Cây lá hả hê
-
Cóc nhảy, chó sủa
-
Con người xuất hiện: “Bố em đi cày về / Đội sấm / Đội chớp / Đội cả trời mưa…”
-
Bài thơ không chỉ tả mưa mà còn khắc họa:
-
Sự chuyển động mạnh mẽ của thiên nhiên
-
Sự gắn bó giữa con người và thiên nhiên
-
Hình ảnh người nông dân khỏe khoắn, vững vàng trước thiên nhiên
III. Giá trị nội dung
-
Khắc họa sinh động bức tranh làng quê trước – trong – sau cơn mưa.
-
Thể hiện trí tưởng tượng phong phú của trẻ thơ.
-
Thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu làng quê sâu sắc.
-
Làm nổi bật hình ảnh người lao động bình dị mà kiên cường.
IV. Giá trị nghệ thuật
Bài thơ có nhiều nét nghệ thuật đặc sắc:
-
Thể thơ tự do, câu thơ ngắn, nhịp nhanh, tạo cảm giác dồn dập như nhịp mưa rơi.
-
Nhân hóa, so sánh độc đáo:
-
“Ông trời mặc áo giáp đen ra trận”
-
“Muôn nghìn cây mía múa gươm”
-
“Sấm ghé xuống sân khanh khách cười”
-
-
Âm thanh giàu nhạc tính:
-
“Ù ù như xay lúa”
-
“Lộp bộp”
-
“Khanh khách”
-
-
Quan sát tinh tế, chân thực đời sống nông thôn.
Toàn bài giống như một bộ phim quay chậm về cơn mưa làng quê, trong đó mọi sự vật đều có linh hồn và chuyển động.
V. Đánh giá chung
“Mưa” là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của tuổi thơ Trần Đăng Khoa. Bài thơ cho thấy:
-
Tài năng quan sát đặc biệt của một nhà thơ nhỏ tuổi.
-
Trí tưởng tượng phong phú và cách cảm nhận thiên nhiên đầy mới mẻ.
-
Tình yêu tha thiết với làng quê Việt Nam.
Dù được viết từ năm 1967, “Mưa” vẫn giữ nguyên sức sống đến hôm nay, trở thành bài thơ quen thuộc trong chương trình học và trong lòng nhiều thế hệ bạn đọc.
Bài Thơ "Mưa" - Trần Đăng Khoa
Soạn Bài: Mẫu Đơn.
Nhận xét
Đăng nhận xét