.jpg)
Truyện ngụ ngôn: Qua cầu rút ván
Ngày xưa, ở một vùng quê nghèo ven sông có một con suối lớn chảy quanh năm. Con suối ấy nước không quá sâu nhưng chảy xiết, đá ngầm lởm chởm, mỗi mùa mưa lại cuộn bọt trắng xóa. Vì thế, người dân trong vùng phải bắc một chiếc cầu gỗ nhỏ để tiện qua lại, buôn bán và đi làm đồng.
Chiếc cầu được ghép từ những tấm ván dày, đặt lên hai trụ gỗ chắc chắn. Dù đơn sơ nhưng nó là con đường duy nhất nối hai bờ suối, là mạch sống của cả làng. Ai đi xa, ai đi chợ, ai ra đồng cũng đều phải qua chiếc cầu ấy.
Trong làng có một người tên là Lý, vốn nổi tiếng là người khôn ngoan, nhanh nhẹn và biết tính toán. Lý buôn bán nhỏ, thường xuyên qua sông để lấy hàng đem về bán lại trong làng. Nhờ chiếc cầu, việc làm ăn của Lý ngày càng thuận lợi, của cải tích góp cũng dần khá lên.
Một ngày nọ, Lý nhận được mối hàng lớn ở bên kia sông. Nếu chuyến này thành công, anh ta sẽ lời to. Sáng sớm tinh mơ, Lý vác hàng hóa, cẩn thận bước qua chiếc cầu gỗ để sang bờ bên kia.
Khi việc mua bán đã xong xuôi, Lý quay về, trên vai gánh nặng hàng hóa. Đang đi được nửa cầu, Lý chợt dừng lại. Anh ta nhìn dòng nước chảy xiết phía dưới, rồi quay đầu nhìn lại chiếc cầu gỗ phía sau lưng, trong lòng nảy ra một ý nghĩ ích kỷ:
“Cây cầu này giúp ta làm ăn thuận lợi. Nhưng nếu ai cũng qua được, họ cũng buôn bán giống ta thì ta sẽ mất lợi thế. Giá mà chỉ mình ta đi được thì hay biết mấy!”
Nghĩ vậy, sau khi sang đến bờ bên này an toàn, Lý liền quay lại cầu. Anh ta lén lút tháo dỡ những tấm ván ở giữa cầu, chỉ chừa lại phần sát bờ bên kia. Rút xong ván, Lý đứng nhìn con suối, cười thầm mãn nguyện:
“Từ nay, chỉ mình ta biết đường qua lại. Người khác muốn sang sông thì đành chịu!”
Những ngày sau đó, người dân trong làng gặp vô vàn khó khăn. Người đi chợ không qua được sông, người ra đồng phải vòng đường xa, có người trượt chân suýt ngã xuống suối vì không biết cầu đã bị tháo ván. Ai nấy đều than thở, bức xúc nhưng không biết ai là người gây ra việc ấy.
Riêng Lý thì vẫn lén lút tìm đường riêng để qua sông, tiếp tục buôn bán và kiếm lợi cho mình. Anh ta nghĩ rằng mình đã khôn ngoan, biết lo cho bản thân trước, không cần bận tâm đến người khác.
Thế nhưng, một hôm trời mưa lớn. Nước suối dâng cao, chảy xiết hơn mọi ngày. Lý lại vác hàng nặng, định qua sông như thường lệ. Vì cầu đã bị tháo ván, lối đi trở nên chông chênh, trơn trượt. Khi Lý vừa bước lên đoạn cầu còn sót lại, một khúc gỗ bị nước mưa làm mục gãy. Lý mất thăng bằng, trượt chân rơi xuống dòng suối đang cuộn chảy.
May mắn thay, người dân trong làng phát hiện kịp thời, chạy ra cứu. Tuy thoát chết, nhưng hàng hóa trôi sạch, Lý bị thương nặng, phải nằm liệt nhiều ngày.
Khi biết chuyện Lý chính là người đã qua cầu rồi rút ván, tháo dỡ chiếc cầu chung để trục lợi cá nhân, dân làng vô cùng phẫn nộ. Họ không còn tin tưởng Lý nữa. Những mối làm ăn trước đây cũng dần tan vỡ, không ai muốn hợp tác hay giúp đỡ một người sống ích kỷ, bội bạc như vậy.
Sau tai nạn ấy, Lý mới thấm thía nỗi đau và hối hận. Anh ta hiểu rằng: chính lòng tham và sự ích kỷ đã khiến mình tự đẩy bản thân vào hiểm nguy, vừa hại người khác, vừa hại chính mình.
Người dân trong làng cùng nhau góp sức sửa lại chiếc cầu. Còn Lý, dù khỏe lại, cũng không thể lấy lại được lòng tin của mọi người như xưa.
Từ đó, câu chuyện “Qua cầu rút ván” được truyền lại trong dân gian để nhắc nhở con cháu đời sau.
Ý nghĩa và bài học sâu sắc của truyện ngụ ngôn “Qua cầu rút ván”
Truyện ngụ ngôn “Qua cầu rút ván” là một câu chuyện dân gian ngắn gọn nhưng hàm chứa ý nghĩa đạo đức vô cùng sâu sắc, phản ánh rõ nét cách ứng xử giữa con người với con người trong cuộc sống. Thông qua hình ảnh chiếc cầu chung và hành động rút ván của nhân vật, truyện đã phơi bày bản chất xấu xa của lòng ích kỷ, bội bạc và vô ơn, đồng thời gửi gắm những bài học nhân sinh có giá trị lâu dài.
Trước hết, câu chuyện phê phán gay gắt những con người chỉ biết nghĩ đến lợi ích của bản thân, sẵn sàng chà đạp quyền lợi của người khác để đạt được mục đích riêng. Nhân vật trong truyện đã từng nhờ chiếc cầu – thành quả chung của cả cộng đồng – mà làm ăn thuận lợi, cuộc sống dần khá giả. Thế nhưng, khi đã đạt được điều mình mong muốn, người ấy lại quay lưng với tập thể, phá bỏ con đường chung để độc chiếm lợi ích. Hành động “qua cầu rút ván” chính là biểu hiện rõ ràng của lối sống ăn cháo đá bát, không còn nhớ đến những gì đã từng giúp mình đứng vững.
Không dừng lại ở đó, truyện còn cho thấy hậu quả tất yếu của sự ích kỷ. Người rút ván tưởng rằng mình khôn ngoan, biết tính toán hơn người khác, nhưng thực chất lại đang tự cắt đứt con đường của chính mình. Khi chiếc cầu bị phá, không chỉ người khác gặp khó khăn mà bản thân kẻ gây ra chuyện cũng phải đối mặt với hiểm nguy. Tai nạn xảy ra là lời cảnh tỉnh đắt giá: kẻ hại người rốt cuộc cũng sẽ hại chính mình. Trong cuộc sống, không ai có thể tồn tại đơn độc; khi mất đi lòng tin của cộng đồng, con người sẽ tự đẩy mình vào cô lập và thất bại.
Bên cạnh việc phê phán cái xấu, truyện “Qua cầu rút ván” còn đề cao những giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, đó là lòng biết ơn, tinh thần cộng đồng và cách sống có tình có nghĩa. Chiếc cầu trong truyện không chỉ là cây cầu gỗ bắc qua con suối, mà còn là biểu tượng cho sự giúp đỡ, cho những điều kiện thuận lợi mà xã hội, tập thể và người khác mang lại cho mỗi cá nhân. Khi con người biết trân trọng “chiếc cầu” ấy, biết giữ gìn và chia sẻ, thì cuộc sống sẽ bền vững, hài hòa và tốt đẹp hơn.
Truyện cũng nhắc nhở mỗi người rằng: thành công không bao giờ là kết quả của riêng một cá nhân. Đằng sau mỗi bước tiến của con người luôn có sự góp sức âm thầm của người khác – từ gia đình, thầy cô, bạn bè cho đến xã hội. Vì vậy, sống biết điều, biết trước biết sau, biết nhớ nguồn cội và không phản bội lại những gì đã nâng đỡ mình là cách sống đúng đắn và nhân văn.
Bởi vậy, truyện ngụ ngôn “Qua cầu rút ván” không chỉ dành cho trẻ em mà còn là lời nhắc nhở thấm thía đối với người lớn trong mọi thời đại. Nó dạy con người biết sống tử tế, công bằng, biết nghĩ cho người khác và hiểu rằng: giữ được chiếc cầu chung chính là giữ được con đường tương lai của chính mình.
Truyện Ngụ Ngôn "Qua Cầu Rút Ván"
Truyện Ngụ Ngôn Dân Gian Việt Nam
Nhận xét
Đăng nhận xét