TÓM TẮT TRUYỆN NGẮN “ĐÔI MẮT” – NAM CAO
Truyện ngắn “Đôi Mắt” của Nam Cao kể về cuộc gặp gỡ giữa hai người bạn cũ là Độ và Hoàng, qua đó thể hiện sự khác biệt trong cách nhìn đời, nhìn người của người trí thức trước và sau Cách mạng tháng Tám năm 1945. Độ và Hoàng vốn quen nhau từ trước cách mạng, nhưng khi thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta, Độ tham gia kháng chiến, trở thành một chiến sĩ cách mạng, còn Hoàng lại trở về sống ở nông thôn, tách mình khỏi phong trào cách mạng và giữ thái độ hoài nghi đối với quần chúng nhân dân.
Trong một chuyến công tác, Độ ghé thăm gia đình Hoàng với mong muốn vận động bạn tham gia phong trào văn hóa cứu quốc. Khi đến nơi, anh được vợ chồng Hoàng đón tiếp rất nồng hậu, chu đáo. Gia đình Hoàng sống trong một ngôi nhà khá rộng rãi, sạch sẽ, có vườn rau, sân gạch, cuộc sống tương đối đầy đủ so với nhiều người tản cư khác. Cuộc gặp gỡ ban đầu khiến Độ cảm động và hi vọng rằng Hoàng đã thay đổi suy nghĩ sau những biến động lớn của đất nước.
Trong cuộc trò chuyện, Hoàng và vợ bộc lộ rõ quan điểm của mình về cuộc kháng chiến và người nông dân. Họ tỏ ra kính trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh và tin vào tài lãnh đạo của Người, nhưng lại không tin vào khả năng cách mạng của tầng lớp nông dân. Hoàng cho rằng người nông dân dốt nát, lạc hậu, vụng về, hay nói chuyện chính trị một cách rập khuôn, máy móc. Anh chế giễu những cán bộ địa phương, tự vệ, ủy ban cách mạng ở nông thôn, coi họ là ngây ngô, rườm rà, thiếu hiểu biết. Qua những câu chuyện kể, Hoàng bộc lộ thái độ kiêu ngạo, bảo thủ của một trí thức cũ, chỉ nhìn thấy cái ngố, cái dở của người dân mà không nhìn thấy bản chất tốt đẹp của họ.
Trái ngược với Hoàng, Độ là người đã trực tiếp tham gia kháng chiến và sống gần gũi với quần chúng. Anh kể lại cho Hoàng nghe những trải nghiệm của mình khi chứng kiến Cách mạng tháng Tám và cuộc kháng chiến chống Pháp, nơi người nông dân đứng lên đánh phủ, cầm súng ra trận, dám hi sinh vì độc lập dân tộc. Độ thừa nhận rằng trước đây anh cũng từng nghi ngờ người nông dân, nhưng khi tận mắt chứng kiến tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và sự hi sinh của họ, anh đã hoàn toàn thay đổi cách nhìn. Anh tin rằng sức mạnh của cách mạng bắt nguồn từ quần chúng nhân dân và khuyên Hoàng nên thay đổi cách nhìn, hòa mình vào nhân dân để hiểu rõ hơn con người và thời đại mới.
Tuy nhiên, Hoàng vẫn không thay đổi suy nghĩ của mình. Anh tiếp tục giữ cách nhìn phiến diện, chỉ giao tiếp với tầng lớp trí thức cũ và tỏ ra xa lánh phong trào cách mạng. Trước thái độ bảo thủ ấy, Độ dần nhận ra rằng không thể thuyết phục Hoàng nếu anh không tự thay đổi “đôi mắt” nhìn đời. Cuối cùng, Độ từ bỏ ý định vận động Hoàng tham gia văn hóa cứu quốc, đồng thời suy ngẫm về trách nhiệm của người trí thức đối với nhân dân và đất nước.
Qua câu chuyện về hai con người với hai cách nhìn khác nhau, Nam Cao đã gửi gắm thông điệp sâu sắc: người trí thức muốn có ích cho xã hội phải thay đổi cách nhìn đời, phải tin tưởng vào nhân dân và gắn bó với quần chúng. Nếu vẫn giữ cái nhìn cũ kỹ, định kiến, họ sẽ tự tách mình khỏi cách mạng và cuộc sống mới. “Đôi Mắt” vì thế không chỉ là một truyện ngắn kể chuyện tình bạn, mà còn là một tuyên ngôn tư tưởng, thể hiện sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức và sáng tác của Nam Cao sau Cách mạng tháng Tám.
Tóm Tắt Truyện Ngắn "Đôi Mắt" - Nam Cao
Soạn Bài: Mẫu Đơn.
Nhận xét
Đăng nhận xét