Tại Túc Vinh nhai bị khấu lưu 在足榮街被扣留 • (Bị bắt giữ ở phố Túc Vinh) - Hồ Chí Minh
Ngục trung nhật ký (Nhật ký trong tù)
在足榮街被扣留
足榮卻使余蒙辱，
故意遲延我去程。
間諜嫌疑空捏造，
把人名譽白犧牲。
Tại Túc Vinh nhai bị khấu lưu
Túc Vinh khước sử dư mông nhục,
Cố ý trì diên ngã khứ trình.
Gián điệp hiềm nghi không niết tạo,
Bả nhân danh dự bạch hy sinh.
Dịch nghĩa
Phố tên Túc Vinh mà khiến ta mang nhục,
Cố ý làm chậm trễ hành trình của ta.
Bày đặt ra trò tình nghi gián điệp,
Không dưng làm mất danh dự của người.
Bản dịch thơ của Huệ Chi
Túc Vinh mà để ta mang nhục,
Cố ý dằng dai, chậm bước mình;
Bịa chuyện tình nghi là gián điệp,
Cho người vô cớ mất thanh danh.
Tại Túc Vinh nhai bị khấu lưu 在足榮街被扣留 • (Bị bắt giữ ở phố Túc Vinh) - Hồ Chí Minh
Ngục trung nhật ký (Nhật ký trong tù)
Ngục trung nhật ký là tập thơ chữ Hán đặc sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, được sáng tác trong thời gian Người bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam (1942–1943). Trong hoàn cảnh lao tù khắc nghiệt, Hồ Chí Minh không chỉ ghi lại hiện thực nhà tù mà còn bộc lộ một tinh thần thép, một nhân cách lớn, luôn giữ vững khí phách, niềm tin và lòng tự trọng của người chiến sĩ cách mạng.
Bài thơ “Tại Túc Vinh nhai bị khấu lưu” ra đời khi Người bị bắt giữ vô cớ tại phố Túc Vinh. Tác phẩm là tiếng nói thẳng thắn tố cáo sự phi lý, bất công của chính quyền đương thời, đồng thời thể hiện sâu sắc nỗi đau về danh dự bị xúc phạm, qua đó làm nổi bật bản lĩnh kiên cường và phẩm giá cao đẹp của tác giả.
Bài thơ mở ra bằng một hoàn cảnh rất cụ thể nhưng đầy cay đắng: chỉ vì bị bắt giữ tại phố Túc Vinh mà tác giả phải “mông nhục”. Nỗi nhục ở đây không đơn thuần là sự giam cầm về thể xác, mà là sự tổn hại đến danh dự và nhân phẩm – điều mà Hồ Chí Minh, với tư cách một người cách mạng chân chính, luôn coi trọng hơn tất thảy.
Hai câu đầu cho thấy rõ sự bất công và cố ý của kẻ cầm quyền: họ không chỉ ngăn trở hành trình mà còn chủ tâm kéo dài sự giam giữ, biến việc vô lý thành nỗi đau tinh thần dai dẳng. Giọng thơ điềm tĩnh, không than vãn, nhưng ẩn chứa một thái độ phê phán sâu sắc, sắc lạnh.
Đến hai câu sau, bản chất của sự việc được phơi bày trọn vẹn: tội “gián điệp” chỉ là sự bịa đặt trắng trợn. Cái đáng lên án nhất không phải là sự giam giữ, mà là việc “bạch hy sinh” danh dự của con người – một tội ác vô hình nhưng vô cùng nặng nề. Qua đó, ta thấy rõ quan niệm nhân văn sâu sắc của Hồ Chí Minh: danh dự, phẩm giá là giá trị thiêng liêng, không ai có quyền chà đạp.
Dù viết về nỗi nhục, bài thơ không hề bi lụy. Trái lại, ẩn sau từng câu chữ là một tinh thần tỉnh táo, một ý thức rõ ràng về lẽ phải và sự thật. Chính sự bình thản ấy đã biến bài thơ thành lời tố cáo đanh thép, đồng thời là minh chứng cho bản lĩnh kiên cường của người chiến sĩ cách mạng trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.
Nhận xét
Đăng nhận xét